Waarom biologisch geteelde groente en fruit wél verstandig is.


Salvestrolen. Voedingsadvies bij Mind and Balance                                                                                                                                         

Ongetwijfeld hebt u zich ook wel eens afgevraagd of het nu werkelijk nodig is om meer te betalen voor biologisch geteelde groenten en fruit.

Regelmatig komen organisaties zoals de consumentenbond weer met één van hun stokpaardjes:  Biologische groenten zijn niet gezonder dan gewone groenten. Het verschil aan vitamine C, mineralen, vezels en antioxidanten is minimaal, bleek uit onderzoek. Biologisch is dus zonde van de centen.

Maar de Consumentenbond was blijkbaar niet op de hoogte van het werk van de twee Britse hoogleraren  Dan Burke en Gerry Potter. De BBC wist verleden jaar al te melden dat deze twee hooggeleerde heren waarschijnlijk een belangrijke ontdekking hebben gedaan. Ze keken niet naar vitamines, mineralen en vezels, maar naar heel andere stoffen, die belangrijk zijn voor de gezondheid. Burke had zo’n tien jaar geleden een enzym ontdekt (CYP1B1)  dat alleen in tumorcellen voorkwam. Toen hij een aantal jaren later professor  Gerry Potter ontmoette, kwamen zij gezamenlijk tot een nieuwe ontdekking. In groenten en fruit kunnen stoffen zitten die precies passen op het door Burke gevonden enzym CYP1B1, als het ware als een sleutel op een slot. Waar ze achter kwamen, was dat zodra de sleutel in het slot was gestoken, er zich in de tumorcel een stof vormde die in staat was deze cel te doden. Ofwel, op deze wijze was het mogelijk om met die stoffen in groente en in fruit de tumorcel te doden. Ze noemden deze stoffen ‘salvestrolen’.

Nu rijst natuurlijk de vraag in welke groenten en in welk fruit deze salvestrolen zitten. Welnu, deze salvestrolen bleken in overvloed aanwezig in… onbespoten groente en fruit. Waren de gewassen bespoten met kunstmatige antischimmelmiddelen, dan werden nauwelijks salvestrolen gevonden.

Was dat toeval? Nee. Bij bespuiting is het gewas gewoon te lui om zijn eigen antischimmelmiddelen aan te maken. Daarom bevat alleen onbespoten voedsel deze salvestrolen. In 2002 verscheen in het tijdschrift  HortScience een artikel over hoe het gehalte van zo’n salvestrol in bessen negatief werd beïnvloed door sproeiprogramma’s om schimmelziekten tegen te gaan. In een proef bleek dat schilletjes van onbespoten bessen veel hogere concentraties salvestrol hadden dan die van de chemisch bespoten bessen.

Salvestrolen zijn ook wel te herkennen aan hun bittere smaak. Daarom is het zo jammer dat de laatste decennia de bittere smaak uit vele groenten is wegveredeld, zoals bijvoorbeeld uit spruitjes. Ook worden tijdens het productieproces vruchtensappen dusdanig bewerkt dat de bittere smaak door een zoete wordt overheerst. Ten koste van de salvestrolen dus.

Nieuw CYP1B1-enzym

De ontdekking van het CYP1B1-eiwit heeft geleid tot onderzoek naar (natuurlijke en synthetische) kankermiddelen (cytostatica) die worden geactiveerd door CYP1B1. De middelen zijn op zichzelf niet of nauwelijks giftig, maar worden door het CYP1B1-enzym omgezet in giftige substanties die zorgen voor geprogrammeerde celdood (apoptose) van de kankercel.

Tot dusver is in vitro onderzoek aangetoond dat salvestrolen celdood bevorderen in kankercellen afkomstig van hersen-, borst-, prostaat-, colon-, ovarium-, testikel- en longkanker. De resultaten van (aanvullende) behandeling van kankerpatiënten met geconcentreerde extracten met salvestrolen zijn bemoedigend.

Waarom krijgen sommige mensen geen kanker?

De vraag waarom mensen kanker krijgen, kan beter worden omgedraaid in de vraag, waarom mensen géén kanker krijgen. Misschien vertegenwoordigt het CYP1B1-enzym een zelfdestructiemechanisme in kankercellen, dat in de loop van de evolutie is ontstaan (CYP-enzymen zijn zo oud als de mensheid) om cellen die zijn ontspoord selectief uit de weg te kunnen ruimen.

Als dat zo is, is het een logische gedachte dat het CYP1B1-enzym bestanddelen uit de voeding gebruikt om de kankercel tot celdood te dwingen waardoor deze geen gevaar meer vormt. Dit kan één van de manieren zijn waardoor biologische voeding beschermd tegen kanker.

Kanker remmende salvestrolen

De Engelse onderzoekers hebben inmiddels meer dan twintig fytonutriënten (bioflavonoïden, carboxylzuren, stilbenen, stilbenoïden) in groenten, kruiden en fruit geïdentificeerd die als gemeenschappelijke noemer hebben, dat ze celdood bevorderen in kankercellen na activering door CYP1B1. De onderzoekers hebben deze groep fytonutriënten salvestrolen genoemd (salve is afgeleid van salvere dat redden betekent, strol is afgeleid van resveratrol, de eerste salvestrol),

De veelal bitter of scherp smakende salvestrolen behoren in ieder geval tot de fytoalexinen, stoffen die door planten worden geproduceerd ter bescherming tegen schimmels, bacteriën, virussen, insecten en ultraviolet licht. Deze fytoalexinen, die het afweersysteem van de plant vertegenwoordigen, zijn voornamelijk te vinden in de schil van vruchten, in zaden, bladeren en de buitenzijde van wortels; delen van de plant die met de stressor in aanraking komen. Afhankelijk of de plant in contact komt met de stressor bevat het een kleine (basale) of grotere hoeveelheid fytoalexinen.

Traditionele kruiden zijn rijk aan salvestrolen

Salvestrolen verschillen onderling wat betreft biologische activiteit, biologische beschikbaarheid, halfwaardetijd en water- of vetoplosbaarheid. Ze zijn natuurlijk, niet-toxisch voor gezonde cellen en komen voor in voedsel dat kanker helpt voorkomen. Veel traditionele medicinale kruiden hebben een hoog gehalte aan salvestrolen en dit geldt ook voor onbewerkte biologische groenten en fruit.

 In Engeland loopt een project waarin wordt gezocht naar oudere groenten- en fruitvariëteiten die van nature meer salvestrolen bevatten. Groenten worden het beste bereid door stomen; salvestrolen kunnen redelijk tegen hitte maar blijven wel in het kookwater achter. Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van concentraten van biologische groenten en fruit, die zijn geselecteerd op hun hoge gehalte aan salvestrolen.  Aanvullende suppletie met salvestrolen (samen met een multi en de synergisten biotine, niacine, vitamine C, magnesium en selenium) en lichaamsbeweging (zuurstof) levert mogelijk een belangrijke bijdrage aan het herstel van kanker.

Bitter is beter

Salvestrolen behoren dus tot de fytoalexinen, verbindingen die een plant maakt om zich te beschermen tegen stressoren als bacteriën, schimmels, virussen en insecten. Salvestrolen hebben bij de mens een kankerremmende werking; tumorcellen sterven af terwijl gezonde cellen ongemoeid blijven. Salvestrolen zijn bitter en komen in relevante hoeveelheden alleen voor in biologisch geteelde groenten, fruit en kruiden.

33 Procent betere bescherming tegen kanker

Mensen die biologische producten gebruiken zijn waarschijnlijk beter beschermd tegen allerlei vormen van kanker dan mensen die kiezen voor gangbare producten. Salvestrolen geven een meerwaarde aan biologische groenten, fruit en kruiden. In Nederland krijgen ongeveer 4 op de 10 mannen en 3,5 op de 10 vrouwen in de loop van hun leven kanker. Roken is verantwoordelijk voor een derde deel van alle gevallen van kanker, voedingsgerelateerde factoren zijn eveneens voor een derde deel verantwoordelijk. Het gaat dan om onvolwaardige en eenzijdige voeding, een te lage inname van groenten en fruit en om kankerverwekkende stoffen in voeding.

Voeding tegen kanker

Wellicht vertegenwoordigt het CYP1B1-enzym een zelfdestructiemechanisme in kankercellen, dat in de loop van de evolutie is ontstaan (CYP-enzymen zijn zo oud als de mensheid) om cellen die zijn ontspoord selectief uit de weg te kunnen ruimen. Als dat zo is, is het een logische gedachte dat het CYP1B1-enzym bestanddelen uit de voeding gebruikt om de tumorcel tot apoptose te dwingen waardoor deze geen gevaar meer vormt. Dit kan één van de manieren zijn waarop voeding beschermt tegen kanker.

Resveratrol substraat voor CYP1B1

Het team van Burke en Potter is op zoek gegaan naar voor tumorcellen giftige voedselbestanddelen die substraat zijn voor CYP1B1. In 2002 werd het onderzoek van professor Potter gepubliceerd dat aantoont dat resveratrol (trihydroxystilbeen) door CYP1B1 wordt omgezet in de voor tumorcellen fatale tyrosinekinaseremmer piceatannol. Het natuurlijke fyto-oestrogeen resveratrol komt onder meer voor in druiven en rode wijn, pinda’s, bessen, pruimen, sommige pijnbomen en in de schil van tomaten.

Weinig salvestrolen in huidige voeding

Professor Potter en zijn collega’s kwamen tijdens hun zoektocht naar salvestrolen tot een interessante ontdekking:   Het gehalte beschermende salvestrolen in verse groenten, fruit en kruiden en bewerkte voedingsmiddelen varieert enorm. Bestrijdingsmiddelen zoals fungiciden (anti-schimmelmiddelen) hebben het gehalte salvestrolen in gangbare groenten en fruit drastisch doen dalen. Logisch, er is immers geen noodzaak meer voor de plant om fytoalexinen aan te maken. Het bespoten voedsel bevat daarentegen wel kankerverwekkende stoffen dankzij resten bestrijdingsmiddelen.

Bovendien hebben plantenselectie en plantenveredeling in de laatste vijftig tot zestig jaar ertoe geleid, dat plantenvariëteiten die van nature rijk zijn aan bittere salvestrolen (en minder afhankelijk zijn van bestrijdingsmiddelen) veel minder worden geteeld. Mensen houden nu eenmaal niet zo van bitter en eten bijvoorbeeld liever zoetige spruitjes dan spruitjes met een enigszins bittere smaak. Mensen kiezen ook graag nieuwe variëteiten groenten en fruit die eenvormig zijn in grootte, kleur en vorm en laten oudere variëteiten en de minder mooie exemplaren, die rijker zijn aan salvestrolen, links liggen.

Tot slot verwijderen voedingsmiddelenproducenten salvestrolen omwille van de smaak, kleur en helderheid uit (geraffineerde) voedingsmiddelen zoals vruchtensappen en olijfolie. De smaak wordt zoeter zonder de noodzaak suiker toe te voegen.

Geraffineerde voeding bevat in de regel weinig tot geen salvestrolen.

De onderzoeksgroep van Burke en Potter kwam tot de conclusie dat de hedendaagse voeding 80 tot 90% minder salvestrolen bevat vergeleken met vijftig tot honderd jaar geleden. Alleen in biologische (onbewerkte) voedingsmiddelen komen nog relevante hoeveelheden salvestrolen voor. De afname van beschermende salvestrolen en de toename van kankerverwekkende stoffen in voeding heeft in de laatste decennia mogelijk bijgedragen aan de toename van kanker.

Hogere inname salvestrolen.

Voor een betere bescherming tegen kanker is het raadzaam te zorgen voor een hogere inname van salvestrolen door het eten van onbewerkte biologische groenten, kruiden en fruit.

Ik denk dat er met deze ontdekking een grote stap voorwaarts is gezet wat betreft de waarde van onbespoten groente en fruit voor de gezondheid. In ieder geval hebt u een argument méér om toch maar biologische groente en fruit te eten.


Groenten  rijk aan salvestrolen:

artisjokken broccoli pepers, alle kleuren

gekiemde sojabonen selderie koolfamilie

spruitjes asperges rucola

avocado waterkers broccoliroosjes

wilde wortels    


Fruit

frambozen  witte bes  pruimen

zwarte bessen  veenbessen  druiven

moerbeien  peren  mirabelpruimen

appels  loganbessen*  vijgen

aardbeien  * (kruising braam en framboos)


Kruiden

basilicum rozemarijn salie

rozemarijn tijm mint


Kruiden, gebruikt voor thee of als extract

cittroenkruid weegbree kalotje

paardenbloem kamille mariadistel

kliskruid rozebottel meidoorn

rooibos    


De voornaamste plantenfamilies, rijk aan salvestrolen

Compositae: artisjokken (bol), distel, mariadistel, paardebloem, kliskruid, kamille

Rosacea: rozenbottel, meidoorn

Brassica: kool, broccoli, bloemkool, lentekool, savooikool


Mind and Balance

Copyright:

Mind and Balance gebruikt informatie uit artikelen die op diverse fora via internet zijn gepubliceerd en openbaar zijn. Deze willen wij graag met geïnteresseerden delen. Wij vertrouwen op de deskundigheid van de uitgevers van deze artikelen. Ik wil en zal op geen enkele manier het copyright claimen van de diverse illustraties die ik van het vrije internet download en gebruik om de pagina's van deze site mee te verfraaien. Deze afbeeldingen worden dan wel door mij gebruikt, maar het copyright van de originele illustraties blijft expliciet eigendom van de individuele artiest. Mocht er op de pagina's, ondanks mijn zorgvuldigheid, illustraties, onderdelen of artikelen zijn gebruikt waarop een copyright rust en/of waarvoor ik geen toestemming heb verkregen, dan verzoek ik u om mij dit zo snel mogelijk te laten weten. Ik zal dan direct het betreffende onderwerp verwijderen.

Mind and Balance.